Hoe moeilijk is het Scrum examen? Het Scrum examen is haalbaar voor de meeste kandidaten, maar vraagt wel serieuze voorbereiding. De slaagpercentages liggen tussen 70% en 85%, afhankelijk van de certificerende instantie. Met de juiste voorbereiding (15-25 uur studeren) slaagt het overgrote deel in één keer.
In dit artikel vergelijk ik de drie grote Scrum Master certificeringen (PSM, SMC en CSM), leg ik uit waarom mensen zakken, en geef ik concrete tips waarmee je de kans op slagen flink verhoogt.
Welk Scrum examen is het moeilijkst?
De drie grote Scrum certificerende instanties hanteren verschillende examenformats. Dit is wat je kunt verwachten:
| Aspect | PSM I (Scrum.org) | SMC (ScrumStudy) | CSM (Scrum Alliance) |
|---|---|---|---|
| Vragen | 80 | 100 | 50 |
| Tijd | 60 min | 120 min | 60 min |
| Slaaggrens | 85% | 80% | 74% |
| Tijd per vraag | 45 sec | 72 sec | 72 sec |
| Moeilijkheidsgraad | ⭐⭐⭐⭐ | ⭐⭐⭐ | ⭐⭐ |
| Training verplicht | Nee* | Nee* | Ja |
*Bij iPeople is PSM I of SMC certificering bij de training inbegrepen.
Conclusie: Het PSM I examen van Scrum.org wordt algemeen als het moeilijkst beschouwd door de hoge slaaggrens (85%) en de krappe tijd (45 seconden per vraag). Het CSM examen is het meest toegankelijk, maar vereist wel een verplichte training.
Slaagpercentages: de realiteit
Hoe vaak slagen mensen voor het Scrum examen?
- PSM I (Scrum.org): Ongeveer 70-75% slaagt bij eerste poging
- SMC (ScrumStudy): Ongeveer 80-85% slaagt bij eerste poging
- CSM (Scrum Alliance): Ongeveer 95% slaagt (training is verplicht)
Deze percentages zijn inschattingen op basis van beschikbare data en ervaringen van trainers. De exacte cijfers worden niet officieel gepubliceerd.
Waarom mensen zakken voor het Scrum examen
Na vele honderden kandidaten te hebben begeleid, weet ik precies welke fouten je het best vermijdt:
1. Alleen de theorie leren, niet de toepassing
Het examen bevat naast sec theoretische vragen ook situationele vragen: "Het volgende doet zich voor ....., hoe reageer/doe je als Scrum Master?" Puur theoretische kennis is niet genoeg. Tip: Bespreek scenario's met collega's of in een training.
2. Denken vanuit traditioneel projectmanagement
Veel vragen presenteren scenario's waarbij het "logische" antwoord vanuit waterfall/traditioneel denken verkeerd is in Scrum. Voorbeeld: Als er een probleem is, is het Scrum-antwoord vaak "het team lost het zelf op" in plaats van "de manager escaleert".
3. Onderschatten van de (tijds)druk
Met 45 seconden per vraag bij PSM I en 100 vragen bij SMC is er weinig tijd om lang na te denken. Kandidaten die dit onderschatten, raken in tijdnood. Tip: Oefen met een timer en sla twijfelvragen over om later te beantwoorden.
4. De Scrum Guide en of Scrum Body of Knowledge niet voldoende hebben gelezen
Het Scrum examen test niet alleen begrip, maar ook formulering. Als de Scrum Guide spreekt over "Developers" en jij kiest een antwoord met "Development Team", is dat fout. Tip: Lees de Scrum Guide minimaal 2 keer en let op exacte bewoordingen. Lees naast de samenvatting die we tijdens de training maken de SBOK (Scrum Body of Knowledge) hoofdstukken 3 t/m 7 en lees de paragrafen die per hoofdstuk in de Roles Guide staan met extra aandacht.
5. Geen oefenvragen maken
Veel kandidaten leren de stof maar maken geen proefexamens. Daardoor schrikken ze van de vraagstelling. Tip: Maak oefenvragen en oefenexamens voordat je examen doet. In de online leeromgeving die je krijgt na de training vind je oefenvragen en ook een eerste proefexamen.
Realistische voorbereiding: hoeveel tijd heb je nodig?
De benodigde voorbereidingstijd hangt af van je startpositie en het type examen:
| Uitgangspositie | PSM I | SMC | CSM |
|---|---|---|---|
| Geen Scrum ervaring | 25-40 uur | 20-30 uur | 16 uur training |
| Werkervaring met Scrum | 15-25 uur | 10-20 uur | 16 uur training |
| Na 2-daagse training | 5-10 uur | 5-10 uur | 0-2 uur |
Aanbevolen studiemateriaal
- De Scrum Guide 2020 - De officiële Scrum Guide van scrum.org
- De Scrum Body of Knowledge (SBOK) - Het officiële studiemateriaal van ScrumStudy
- Oefenexamens - Scrum.org biedt gratis Open Assessments aan
- Training - Geeft context en verdieping die zelfstudie niet biedt
Oefenvragen: wat werkt wel en niet
Wat wél werkt
- Scrum.org Open Assessments: Gratis en representatief voor het echte examen
- Mikhail Lapshin's PSM I quiz: Populaire gratis bron met goede vragen
- Mlapshin.com: Uitgebreide vragenbank voor PSM
- ScrumStudy sample exams: Goed voor SMC voorbereiding
Wat niet werkt
- Verouderde oefenvragen: Vragen gebaseerd op de Scrum Guide 2017 zijn niet meer relevant
- "Brain dumps": Gelekte examenvragen zijn onbetrouwbaar en onethisch
- Te makkelijke quizzes: Als je steeds 100% scoort, zijn de vragen te simpel
Vuistregel: Als je consistent 90%+ scoort op de Scrum.org Open Assessments, ben je klaar voor het echte examen.
Tips voor de examendag
Voorbereiding
- Zorg voor een rustige plek zonder afleiding
- Test je internetverbinding van tevoren
- Heb de Scrum Guide niet open tijdens het examen (ook al mag het bij sommige examens)
- Ga uitgerust het examen in
Tijdens het examen
- Lees elke vraag twee keer - Veel fouten ontstaan door haastig lezen
- Elimineer duidelijk foute antwoorden - Vaak zijn 2 van de 4 opties overduidelijk fout
- Kies het "meest Scrum" antwoord - Bij twijfel, kies het antwoord dat het dichtst bij de Scrum Guide blijft
- Markeer twijfelvragen - Kom er later op terug als je tijd over hebt
- Houd je tijd in de gaten - Vooral bij PSM I is tijdsmanagement cruciaal
Veelvoorkomende valkuilen op het examen
- "De Scrum Master beslist..." - Bijna altijd fout, het team beslist zelf
- "Het management bepaalt..." - In Scrum heeft het team autonomie
- Antwoorden met "altijd" of "nooit" - Scrum is context-afhankelijk
Wat als je zakt?
Niet geslaagd? Geen paniek. Dit is wat je kunt doen:
- PSM I: Je kunt direct opnieuw examen doen (€150 per poging)
- SMC: Wacht minimaal 24 uur, analyseer je resultaten, herkansing mogelijk
- CSM: Je hebt 2 gratis herkansingen na je training
Analyse je resultaten: Kijk welke categorieën je het laagst scoorde en focus je herstudie daarop.
Conclusie: is het Scrum examen moeilijk?
Het Scrum examen is haalbaar maar niet makkelijk. Met de juiste voorbereiding (15-25 uur studeren, oefenvragen maken, eventueel een training volgen) slaagt het overgrote deel van de kandidaten in één keer.
De moeilijkheidsgraad verschilt per certificering:
- PSM I: Meest uitdagend door hoge slaaggrens en tijdsdruk
- SMC: Goed te doen met gedegen voorbereiding
- CSM: Meest toegankelijk, training bereidt je goed voor
Wil je optimaal voorbereid het examen in? Onze Scrum Master Training bereidt je in 2 dagen voor op zowel de SMC als PSM I certificering, inclusief examen. Je leert niet alleen de theorie, maar oefent ook met praktijkscenario's en echte examenvragen.
Interesse in Product Owner certificering? Bekijk dan onze Product Owner Training.
Geschreven door
Merijn Visman
Certified Scrum Trainer
Al meer dan 15 jaar help ik professionals en organisaties om effectiever te werken met Agile en Scrum. Mijn trainingen zijn praktijkgericht, interactief en direct toepasbaar in je dagelijkse werk.
Meer over de trainer →