De EU AI Act is de eerste wetgeving ter wereld die specifiek gericht is op kunstmatige intelligentie. Sinds februari 2025 is een belangrijk onderdeel van kracht: Artikel 4 over AI-geletterdheid. Maar wat betekent dit concreet voor jouw team?
Waarom deze wet?
AI-systemen worden steeds vaker ingezet in het dagelijks werk. Van ChatGPT voor het schrijven van teksten tot AI-tools voor data-analyse en besluitvorming. Deze technologie biedt enorme kansen, maar brengt ook risico's met zich mee:
- Discriminatie: AI kan onbedoeld bepaalde groepen benadelen
- Manipulatie: Misleidende content die moeilijk van echt te onderscheiden is
- Privacy: Onzorgvuldig omgaan met gevoelige gegevens
- Veiligheid: Verkeerde beslissingen op basis van AI-output
De EU AI Act is ontworpen om burgers te beschermen terwijl innovatie mogelijk blijft.
Artikel 4: AI-Geletterdheid
Het meest directe gevolg voor organisaties is Artikel 4. Dit artikel stelt dat iedereen die AI-systemen gebruikt of ontwikkelt over voldoende kennis en vaardigheden moet beschikken. Organisaties zijn verantwoordelijk om dit te faciliteren.
Concreet betekent dit:
- Medewerkers die AI-tools gebruiken moeten begrijpen hoe deze werken
- Ze moeten de beperkingen kennen (zoals hallucinaties en bias)
- Ze moeten weten welke data wel en niet gedeeld mag worden
- Ze moeten AI-output kritisch kunnen beoordelen
Risico-classificatie: Welke AI valt waaronder?
De EU AI Act deelt AI-systemen in vier risicocategorieën:
Verboden AI (Onaanvaardbaar risico)
Sommige AI-toepassingen zijn simpelweg verboden in de EU. Denk aan social scoring systemen of AI die menselijk gedrag manipuleert. Deze mag je niet gebruiken, punt.
Hoog-risico AI
AI-systemen die worden ingezet voor belangrijke beslissingen over mensen vallen onder strenge regels. Voorbeelden zijn:
- HR-selectiesystemen en CV-screening
- Kredietbeoordelingen
- Medische diagnose-ondersteuning
Voor deze systemen gelden strenge eisen rondom documentatie, transparantie en menselijk toezicht.
Beperkt risico
Chatbots en AI-systemen die content genereren vallen hier meestal onder. De belangrijkste eis: transparantie. Gebruikers moeten weten dat ze met AI communiceren.
Minimaal risico
De meeste AI-tools die teams dagelijks gebruiken – zoals spamfilters, spellingcontrole en aanbevelingssystemen – vallen in deze categorie. Er gelden geen specifieke eisen, maar AI-geletterdheid blijft belangrijk.
Praktische checklist voor jouw team
Wat kun je nu al doen om je voor te bereiden?
- Inventariseer: Welke AI-tools gebruikt jouw team? Maak een lijst.
- Classificeer: In welke risicocategorie valt elke tool?
- Train: Zorg dat teamleden voldoende AI-geletterdheid hebben.
- Documenteer: Leg belangrijke beslissingen met AI-ondersteuning vast.
- Review: Controleer AI-output voordat je het gebruikt voor belangrijke zaken.
Belangrijke deadlines
De EU AI Act wordt gefaseerd ingevoerd:
- Februari 2025: AI-geletterdheid verplicht (Artikel 4) – nu actief!
- Augustus 2026: Volledige compliance vereist
- 2027: Handhaving hoog-risico AI systemen
De tijd om te handelen is nu. Organisaties die wachten tot de deadline riskeren niet alleen boetes, maar ook reputatieschade en gemiste kansen.
AI-geletterdheid ontwikkelen
Het goede nieuws: AI-geletterdheid is relatief eenvoudig te ontwikkelen. Het gaat niet om het worden van een AI-expert, maar om:
- Begrijpen wat AI wel en niet kan
- Effectief leren prompten
- Risico's herkennen en vermijden
- Output kritisch evalueren
Onze AI Basis Training is speciaal ontworpen om teams deze vaardigheden bij te brengen. In één dag leer je de fundamenten van AI-geletterdheid, inclusief een complete module over de EU AI Act.
Conclusie
De EU AI Act is geen bureaucratische horde, maar een kans om AI verantwoord en effectief in te zetten. Door nu te investeren in AI-geletterdheid, bereid je jouw team voor op de toekomst – en voldoe je aan de wettelijke vereisten.
De vraag is niet óf je team AI gaat gebruiken, maar hoe goed ze dat doen. Zorg dat ze er klaar voor zijn.
Geschreven door

Merijn Visman
Certified Scrum Trainer
Al meer dan 15 jaar help ik professionals en organisaties om effectiever te werken met Agile en Scrum. Mijn trainingen zijn praktijkgericht, interactief en direct toepasbaar in je dagelijkse werk.
Meer over de trainer →